Yamaç paraşütü tartışmasız son 20 yılın en gözde havacılık aracıdır. Taşıma ve saklama sorunu, uçuşa hazırlanma süresi, maliyet gibi havacılık araçlarına özgü zorluklardan tamamen arınmış yamaç paraşütü, çok ekonomik (görece) ve pratik bir uçma şeklidir. Toplam ağırlığı 10 kilo olup sırtta taşınabilen bir yamaç paraşütü ile, küçük bir tepeden havalanıp hava şartları da uygunsa eğer saatlerce havada kalıp, istenirse kilometrelerce uzağa gidilebilir. Örneğin; dünya mesafe rekoru 500 km üzerindedir.

Bugün yamaç paraşütü ile ilgili konular daima  “Önce güvenlik” çerçevesinde ele alınıp, konuşuluyor ama yamaç paraşütleri oluşumlarını fazlasıyla kaza ve hatta ölümün yaşandığı çılgın denemeler geçmişine borçludur. 30'lu yıllardan itibaren sanayileşen, kuralları ağırlaşıp, pahalılaşan havacılığın yeni heyecanı; gelişen teknolojilerle beraber gelen yeni malzemeler oldu. 70-80'li yıllarda uçak paraşütlerle tepelerden koşup uçmaya çalışan macera peşindeki havacıların imdadına yetişen bu malzemeler bir süre sonra kendine özgü bir hava aracı olan yamaç paraşütünü doğurdu.

Uzun yıllar boyunca deneme yanılma yöntemiyle test edilen form ve malzemeler son 15 yıldır nispeten bir standarda oturmuş ve bunları denetleyen kurumlar da oluşmuştur.

Bugün değişik ülkelerden çıkan (Türkiye hariç) bir sürü üreticinin olduğu büyük bir ticari pazar içinde, her kullanıcıya uygun, yüzlerce kanat çeşidinden bahsedilebilir. Daha çok dağcıların ihtiyacı için şekillenmiş 3 kg. kanatlardan başlayıp; eğitim, uzun mesafe, hız, yarışma, yolcu uçurma gibi amaçlara uygun değişik kanatları gayet standart olarak temin etmek mümkündür. Yani sırtta taşınabilen toplam 10 kg. bir malzeme ile artık gökyüzü keşfetmek, hiç olmadığı kadar kolay!

GÜVENLİK

Malzeme Güvenliği Olarak:

Havacılık için kullanılan malzemeler en yüksek standartta malzemelerdir. Örneğin standart bir yamaç paraşütünün uçarken ipinin kopması hiç olası değildir. Çünkü pilotu taşıyan dizinindeki her bir ip, 100 kg.dan fazla ağırlık çekmek için tasarlanmıştır. Yine pilotu paraşüte bağlayan karabinalar 2000-2500 kilo altında test edilirler. Yani 80 kiloluk bir pilot için tasarlanmış 5-6 kg bir yamaç paraşütü; taşıması gereken ağırlığın en az 20 katına dayanabilir.

Havacılıkta güvenlik zafiyeti, maalesef her zaman için en zayıf halka olan insan hatasından kaynaklanmaktadır: Malzemeyi kötü kullanmak, kontrolünü ihmal etmek en önemlisi de hem malzemenin hem de kendi limitlerini bilmeyip ihlal etmek, ölümcül kazalara giden yolu açan başlıca faktörlerdir

Uçuş Güvenliği Olarak:

Torbada taşınan bir kumaşın yani yamaç paraşütü kanadının sağladığı pratiklik, bazı zaafları beraberinde getirir. Diğer hava araçlarından farklı olarak yamaç paraşütünün sabit-rijit  bir omurgası yoktur,. İki kumaş tabakası arasına sıkışan hava bir kanat formu oluşturur. Kanada formunu veren hava aynı zamanda içinde uçulan havadır ve hava kütlesi de ne yapacağı her zaman tahmin edilemeyen bir akışkandır. Bu yüzden içinde uçulan havadaki en ufak kararsızlığı kanada da yansır. Bu yüzden içince uçulacak hava şartları yamaç paraşütü için hayati önem taşır. Güvenli bir yamaç paraşütü uçuşu için; pilotun yapmayı tasarladığı uçuşa uygun eğitim ve tecrübesinin, ve bu tecrübeye uygun da hava şartlarının olması zaruridir.

Türbülanslı, bastırıcı etkileri olan ve rotor altındaki bölgelerde yamaç paraşütü, kullanan kişinin tecrübesiyle doğru orantılı olarak çok tehlikeli bir hava aracına dönebilir. Hemen hemen bütün sert kanatlı yapılar havanın kararsız durumundan etkilenirler. Ancak sabit bir kanadın sadece yalpalamasına sebep olacak bir türbülans yamaç paraşütünün kanat formunun tamamen bozulmasına sebep olabilir. Böyle bir durumda bu formun tekrar kazanılması için gereken tecrübe, irtifa ve süreye sahip olmak hayati önem taşır.

Taşıyıcı yapının(kanadın) birden bire yok olması kulağa dehşet verici gibi gelse de, aslında tecrübeli pilotlar özellikle cross ve akrobasi uçuşlarında bu durumlarla sıklıkla karşılaşıp kolaylıkla da üstesinden gelirler.

Yorumlar (0)